Op vrijdag 9 januari heeft de Vlaamse regering het besluit over innovatief varen definitief goedgekeurd. Daarmee creëert Vlaanderen volgens verantwoordelijk minister Annick de Ridder als voortrekker in Europa “een duidelijk en toekomstgericht regelgevend kader voor geautomatiseerd varen, varen met afstandsbesturing en het gebruik van alternatieve aandrijfsystemen in de binnenvaart”.
De nieuwe regelgeving maakt de overstap mogelijk van tijdelijke proefprojecten naar een structurele en veilige toepassing van innovatieve technologieën op de Vlaamse binnenwateren, zo meldt de persoonlijke website van de Vlaamse minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport. “De technologie staat niet stil, Vlaanderen doet dat ook niet. Met dit kader geven we innovatieve bedrijven duidelijkheid én ruimte, zonder ook maar één toegeving te doen op het vlak van veiligheid,” zegt De Ridder.
Wettelijk kader
De voorbije jaren stond Vlaanderen op tijdelijke basis al experimenten toe met geautomatiseerd en op afstand bestuurd varen. Die trajecten hebben volgens De Ridder aangetoond dat verschillende toepassingen vandaag voldoende volwassen zijn om breder ingezet te worden. Het nieuwe besluit maakt die volgende stap mogelijk.
Na advies van de Raad van State besliste de Vlaamse regering definitief een wettelijk kader te creëren voor de sector en de betrokken autoriteiten. Het besluit legt de procedure vast voor de toekenning van ontheffingen op de regels over de technische voorschriften voor binnenschepen en afwijkingen van de bestaande bemanningsvoorschriften.
Er is wel een duidelijke voorwaarde: elk innovatief vaartuig moet aantonen dat het minstens even veilig is als een conventioneel schip. Alleen wanneer dat gelijkwaardig veiligheidsniveau bewezen is, worden afwijkingen toegestaan op bepaalde voorschriften.
Die beoordeling gebeurt door een onafhankelijke Commissie van Deskundigen. Ook vaarwegbeheerders en havenbedrijven worden daar nauw bij betrokken, zodat zij er rekening mee kunnen houden; onder andere met het oog op de infrastructuur.
Ook voor alternatieve aandrijving
Niet alleen geautomatiseerd varen en afstandsbesturing vallen onder het nieuwe beleid, dat geldt ook voor schepen met alternatieve aandrijving. Die combinatie is bewust gekozen, aldus De Ridder: “Innovatie en verduurzaming versterken elkaar. Slimmere schepen maken nieuwe aandrijftechnologieën haalbaar, en omgekeerd. Met dit besluit versnellen we beide.”
Op Europees en internationaal niveau lopen de regelgevende processen voor geautomatiseerd varen volgens haar nog achter op de technologische realiteit. Vlaanderen wil daar niet op wachten. Na publicatie in het Belgisch Staatsblad treedt het besluit officieel in werking.
