De legende van Kapitein Robs Vrijheid herleeft

2

De Vrijheid van stripheld Kapitein Rob is groots aangepakt; na een renovatie van anderhalf jaar is het zeilschip weer als nieuw. De Vrijheid werd in 2004 door Jan Geesink gekocht. Het jaar daarop werd de in 1931 gebouwde Noorse jol voor de eerste keer door scheepstimmerwerf Peter Schouten onderhanden genomen. Er kwam een nieuwe eikenhouten kuip en de gangen werden opgetengeld als voorlopig alternatief voor de totale restauratie.

De Vrijheid was de eerste van vijf jachten van Kapitein Rob, een bekende stripheld gecreëerd door Peter Kuhn. De serie startte op 11 december 1945. Oorspronkelijk zijn de strips verschenen in het jeugdblad Ketelbinkiekrant/Kapitein Rob’s Vrienden. De avonturen werden pas echt een groot succes toen de stripserie in Het Parool verscheen; dat liep door tot 1961.

 

Kromhout

Het jacht is in 1931 gebouwd bij Janus Kok in Huizen op de botterwerf, als demonstratieschip voor de kleine K1 Kromhout 2-taktdieselmotor. Het is een Noorse jol, ontworpen door ir. B.F. Huese, destijds hoofdingenieur bij Kromhout.

Het is een spitsgat karveel gebouwd schip met s-spanten. De tuigage is van een gaffelsloep, hoewel het schip later een kottertuig kreeg. De lengte is 9,00 m, de breedte 3,00 m, diepgang 1,35 m, met 60,5 vierkante meter zeiloppervlakte. De waterverplaatsing is 7 ton met een gietijzeren, verzwaarde kiel van 2,5 ton. Het is een eiken gebouwd schip met gestoomde, essen spanten. Vroeger had het schip een dek van oregon pine, met zand door de verf voor de stroefheid. Tegenwoordig is het dek van teakhout.

 

Restauratie

Het schip werd eind 2015 op de kant gezet bij scheepstimmerwerf Schouten in Kortenhoef. Nadat alles gedemonteerd was, kon de 2,5 ton wegende gietijzeren kiel verwijderd worden. Het schip werd in een speciale constructie opgehangen in de werkplaats, omdat de houten kielplaat verwijderd moest kunnen worden.

Stapje voor stapje is daarna de houten kielplaat verwijderd en nagebouwd. Alle inkepingen voor de spanten zijn op exact dezelfde plaats aangebracht. Zodra dit klaar was, is de 300 kilo wegende kielplaat teruggeplaatst. Voorzichtig werden achtereenvolgens de steven en achtersteven vervangen.

Vervolgens was er kunst- en vliegwerk nodig – en niet te vergeten groot vakmanschap – om de gestoomde spanten één voor één langs de huid naar binnen te steken. Nadat hij in de uitsparing van de kielplaat zit, wordt de spant met lijmklemmen in de vorm gehouden tot de spant is afgekoeld. Dan neemt hij zijn vaste vorm aan en kan hij vastgeschroefd worden.

In omgekeerde volgorde

Eigenlijk is zo’n complete restauratie nieuwbouw, maar dan in omgekeerde volgorde. “Je moet de oude, slechte romp in vorm houden door elke keer maar een klein stukje te verwijderen en te vervangen”, vertelt Schouten. “De romp heeft 35 jaar in koperplaat gezeten; veel van de gangen en spanten zijn aangetast. Elke stap waarbij je sloopt, moet je heel goed overdenken: wat is het verband en wat zijn de gevolgen als ik dat deel verwijder?”

Nadat nieuwe wrangen en een zaathout in het schip geplaatst waren, kon het klinken van de nieuwe huidgangen beginnen. Het klinken van de gangen was een intensief proces. Het kostte ruim twintig dagen. Vervolgens waren het dek, de roef en de afwerking aan de beurt.

Anderhalf jaar later nadert het project zijn einde. In juni wordt De Vrijheid te water gelaten. Dan kan het schip nieuwe avonturen tegemoet varen. Elisa Heuse, achterkleindochter van ir. B.F. Heuse, zal de Vrijheid herdopen en een behouden vaart wensen.

 

tekst en foto’s: Evert Bruinekool

Article bottom ad

2 reacties

  1. Kunt U mij verdere info geven over waar de vrijheid zich nu bevindt.
    Ik heb vroeger met het schip gevaren en zou graag nog een keer zien hoe eea is gerestaureerd .

Laat een reactie achter

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.